Dyrektywa SUP

Czym jest dyrektywa SUP?

Dyrektywa SUP (Single-Use Plastics) to regulacja wprowadzona przez Unię Europejską, mająca na celu zmniejszenie negatywnego wpływu jednorazowych produktów plastikowych na środowisko, szczególnie na ekosystemy wodne. Została uchwalona przez Parlament Europejski w 2019 roku i zaczęła obowiązywać w różnych terminach w państwach członkowskich. W Polsce przepisy związane z SUP wejdą w życie 1 lipca 2024 roku.
Dyrektywa ta wymusza stopniowe wycofywanie plastikowych opakowań jednorazowego użytku, które nie mogą być poddawane recyklingowi. W sektorze gastronomicznym oraz przy dostawach posiłków na wynos, nowe regulacje wprowadzają zakaz używania wielu popularnych produktów, takich jak plastikowe talerze, sztućce, kubki czy opakowania na jedzenie, jednocześnie promując ekologiczne alternatywy.

Zmiany w BDO od 1 lipca 2024 roku – najważniejsze informacje

Z dniem 1 lipca 2024 roku w Polsce wejdą w życie zmiany w BDO związane z wdrożeniem dyrektywy SUP. Oznacza to, że firmy zajmujące się produkcją, importem oraz dystrybucją jednorazowych produktów plastikowych będą zobowiązane do przestrzegania nowych zasad. Zmiany te obejmują:

• Zakaz wprowadzania na rynek jednorazowych plastikowych opakowań do dań na wynos – opakowania, które nie są poddawane recyklingowi, muszą zostać zastąpione przez opakowania wielokrotnego użytku lub wykonane z materiałów biodegradowalnych.
• Nowe obowiązki raportowe w BDO – przedsiębiorcy będą zobowiązani do raportowania w systemie BDO zarówno wprowadzenia na rynek alternatywnych opakowań, jak i działań mających na celu ograniczenie stosowania jednorazowych produktów plastikowych.
• Zwiększone kontrole – Inspekcja Ochrony Środowiska będzie intensywniej monitorować działalność firm wprowadzających na rynek jednorazowe produkty, w tym opakowania na wynos, aby zapewnić przestrzeganie nowych regulacji.
• Obowiązek stosowania alternatywnych opakowań – firmy gastronomiczne oraz zajmujące się dostawą posiłków na wynos będą zobowiązane do korzystania z ekologicznych opakowań, takich jak te wykonane z papieru, bambusa, trzciny cukrowej lub innych materiałów biodegradowalnych i kompostowalnych.

Jakie opakowania alternatywne do posiłków na wynos są wymagane?

Zgodnie z dyrektywą SUP, od 1 lipca 2024 roku przedsiębiorcy oferujący jedzenie na wynos będą musieli korzystać z opakowań alternatywnych, które spełniają określone kryteria ekologiczne. Oznacza to, że opakowania nie mogą być wykonane z jednorazowych tworzyw sztucznych, które nie podlegają recyklingowi. Do alternatywnych opakowań zaliczają się:

• Opakowania z papieru – to jedno z najczęściej wybieranych rozwiązań alternatywnych, biodegradowalne, łatwe w recyklingu i nadające się do różnych zastosowań w gastronomii.
• Opakowania z bambusa – ten odnawialny materiał rośnie szybko i jest łatwy w obróbce. Jest lekki, wytrzymały i biodegradowalny, co czyni go idealnym do jednorazowych opakowań.
• Opakowania z trzciny cukrowej – wykonane z włókien pozostałych po produkcji cukru, oferują ekologiczne rozwiązanie, odporne na tłuszcz i wilgoć, a także kompostowane.
• Opakowania wielokrotnego użytku – jednym z celów dyrektywy SUP jest promowanie opakowań, które można myć i ponownie wykorzystywać. Restauracje mogą zaoferować klientom opcję korzystania z takich opakowań, szczególnie dla dań dostarczanych na wynos.

Czy dyrektywa SUP obejmuje wszystkie sektory?

Nie, dyrektywa SUP odnosi się głównie do sektorów, które wprowadzają na rynek jednorazowe wyroby plastikowe, w szczególności do branży gastronomicznej, zwłaszcza podmiotów zajmujących się sprzedażą posiłków na wynos. Dotyczy również producentów jednorazowych opakowań, dostawców oraz importerów tych produktów.

Jakie konsekwencje grożą za niewłaściwe stosowanie nowych regulacji?

Niedostosowanie się do przepisów związanych z dyrektywą SUP i alternatywnymi opakowaniami może prowadzić do wysokich kar finansowych, w tym sankcji administracyjnych nakładanych przez Inspekcję Ochrony Środowiska. Wysokość kar będzie zależała od stopnia naruszeń oraz ich wpływu na środowisko. Ponadto, firmy, które nie przestrzegają nowych norm, mogą zostać usunięte z rejestru BDO.

Czy mogę dalej używać plastikowych opakowań, jeśli są one poddawane recyklingowi?

Dyrektywa SUP przewiduje wyjątki dla plastikowych opakowań, które są recyklingowane. Niemniej jednak, przedsiębiorstwa będą musiały spełnić rygorystyczne wymogi dotyczące segregacji i recyklingu tych materiałów. W praktyce bardziej opłacalne może okazać się przejście na biodegradowalne materiały, aby uniknąć dodatkowych kosztów związanych z recyklingiem i kontrolą.

Jakie są stawki opłaty SUP?

Kwoty opłat zostały określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 roku, dotyczącym stawek opłat za jednorazowe opakowania z plastiku (Dz.U. z 2023 r. poz. 2679).

Ile wynosi opłata?

• 0,20 zł za kubki na napoje, w tym pokrywki i wieczka,
• 0,25 zł za pojemniki na żywność.

Zebrane opłaty przedsiębiorcy wpłacają na specjalny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa do 15 marca roku następnego po roku, w którym opłata została pobrana.

W przypadku braku wpłaty lub niedopłaty, marszałek województwa określa wysokość zaległości w drodze decyzji, stosując stawkę opłaty z roku, w którym przedsiębiorca miał obowiązek jej pobrania. Wprowadzone regulacje mają na celu zachęcenie konsumentów do ograniczenia wykorzystania jednorazowych opakowań z plastiku na rzecz alternatywnych, wielokrotnego użytku.

Jakie obowiązki sprawozdawcze w BDO wynikają z dyrektywy SUP?

Od 1 lipca 2024 roku firmy, które wprowadzają na rynek jednorazowe opakowania, będą zobowiązane do raportowania w systemie BDO, jakie ilości opakowań wprowadzają oraz jakie działania podejmują w celu ich ograniczenia. BDO będzie wymagało szczegółowych sprawozdań dotyczących stosowanych opakowań oraz działań mających na celu zmniejszenie ilości odpadów.